Imitatie Kader Abdollah

Een van de gasten op onze Schrijversdag afgelopen dinsdag was schrijver Kader Abdolah. Op het weblog van Coen Peppelenbos vond ik onderstaande imitatie van deze schrijver. Voor leerlingen die hem afgelopen dinsdag hebben horen spreken: herkenbaar of niet?

Schrijversdag 2011 Theresialyceum

Het Theresialyceum kent een goede traditie in het organiseren van schrijversdagen voor leerlingen. Dagen waarop schrijvers komen vertellen over hun werk, een workshop verzorgen voor leerlingen, gedichten voordragen en meer. Dit jaar mocht ik voor de tweede keer meewerken aan de organisatie van zo'n dag voor de vierdeklassers van HAVO en VWO.

Gisteren was de uitvoering. Om vier uur in het zonnetje, op het terras, konden we terugkijken op een bijzonder geslaagde dag: leerlingen enthousiast, schrijvers enthousiast, geweldig theater waar we ons evenement organiseerden, er waren eigenlijk alleen maar positieve elementen te noemen. Iedereen is ook erg benieuwd naar de foto's die Kirsten en Julia (twee leerlingen uit 5Havo) maakten.

Leerlingen konden zich op deze dag voorbereiden via een website die ik gemaakt had met de websitemaker van Kennisnet. Dat werkte goed. Het programma, voorbereidende opdrachten, foto's, teksten van de schrijvers, youtubefilmpjes: alles kon ik vrij eenvoudig en redelijk snel online zetten. Als je op de foto hieronder klikt, kom je op die website. Jammer dat Kennisnet binnenkort de stekker uit deze aardige voorziening trekt.

Weet iemand een alternatief voor zo'n gratis websitemaker met dezelfde voorzieningen (filmpjes kunnen embedden, documenten koppelen) en dezelfde gebruikersvriendelijkheid ?

Dag van het literatuuronderwijs

Vandaag was ik in Rotterdam bij de Dag van het literatuuronderwijs, georganiseerd door Passionate Bulkboek, Stichting Schrijvers School Samenleving (SSS) en de Stichting Lezen.

Het was een inspirerende dag. Er waren schrijvers en poëten, de mogelijkheid oude en nieuwe collega's te ontmoeten en bij te praten (heerlijk die grote wandelgangen in de Doelen), een informatiemarkt die precies groot genoeg was en er waren workshops.

Ik volgde een workshop bij Theo Witte over lezen voor de lijst (eindelijk eens de gelegenheid beter kennis te nemen van deze methode); een sneltreinlezing over literatuur en ICT (volgende keer liever wat minder sites en wat meer diepgang) en een workshop over poëzie in de klas (die tot mijn teleurstelling vooral gericht was op de onderbouw).

De meeste indruk maakte meester (mr) Adriaan van Dis die bij de opening van deze studiedag op een bijzondere manier het belang van literatuuronderwijs aanschouwelijk maakte.

Nacht van het boek

Zo'n tien jaar heeft het bestaan: De Nacht van het Boek in Tilburg, een fantastisch evenement. In alle zalen van Theaters Tilburg stonden een nacht lang auteurs van formaat voor te lezen uit eigen werk: Hugo Claus, Gerard Reve, W.F. Hermans, Harry Mulisch, Tom Lanoye, Walter van den Broeck, Cees Nooteboom, Herman de Coninck, Remco Campert, Jan Wolkers om er maar een paar te noemen. Interviewers van niveau: Adriaan van Dis, Ischa Meijer, Frits Spits, Johan Anthierens. Er waren literaire films, toneelstukken, entr'acts. De bomen groeiden toen nog tot de hemel, aan subsidie was geen gebrek (en aan publiek ook niet trouwens).

De nachten werden georganiseerd door een stel fanatieke vrijwilligers, van wie ik er een was. Vier nachten heb ik mee mogen organiseren en ik bewaar er bijzonder goede herinneringen aan.
De organiserende stichting J.H. Leopold leidt inmiddels een slapend bestaan. Andere tijden, minder geld en minder mensen die in hun vrije tijd zich zo uit de naad willen werken om literatuur op een andere manier voor het voetlicht te brengen. Ergens in de jaren negentig vond dan ook de laatste Nacht van het Boek plaats.

Een paar weken geleden kreeg ik van de secretaris van de Leopoldstichting het foto-archief van de club. Prachtig materiaal! Helaas is veel ervan beschadigd, waarschijnlijk omdat de fotoboeken jarenlang in verschillende garages van deze en gene vrijwilligers hebben gestaan. Enkele foto's uit het archief heb ik gescand: het wordt tijd dat ze die garages verlaten zodat meer mensen ervan kunnen genieten.

Bijna alle foto's zijn gemaakt door Gerard van der Wielen (een goede bekende ;-P) die mij toestemming gaf ze op internet te zetten.

Robert Vuijsjes Inktaapprijs

Robert Vuijsje won gisteren de literaire jongerenprijs De Inktaap met zijn boek Alleen maar nette mensen. Eerder won hij met dit boek de Vlaamse Gouden Uil. Aan de Inktaapverkiezing namen 2500 leerlingen van verschillende VO-scholen deel. Leerlingen van mijn school, het Theresialyceum in Tilburg, stemden ook mee. Ze waren erbij, bij die prijsuitreiking gisteren in Rotterdam. Alleen maar nette mensen gaat over vooroordelen, de multiculturele samenleving, over opgroeien in deze tijd, over het zoeken naar een eigen identiteit. Thema's die jongeren blijkbaar sterk aanspreken.

Een paar maanden terug was Robert Vuijsje te gast in het literair café waarvan ik in de organisatie zit. Van die avond maakte ik een filmische impressie. Vuijsje leest hierin het eerste hoofdstuk van het boek voor. Daarin schetst hij dat iedereen die dat wil, zich gedisrimineerd kan voelen door dit boek. Een boek dat uitstekend past bij deze tijd waarin ik soms mijn hart vast houd voor die vooroordelen, het reageren vanuit de onderbuik, het indelen van mensen in hokjes en die hokjes keihard omver schoppen. En dat lijkt Al maar Mere te worden...

Literaire karavaan

Nog maar een paar nachtjes slapen en de literaire karavaan Saint Amour van Behoud de Begeerte trekt weer door Nederland en Vlaanderen. Voor wie er nog nooit geweest is: bekijk de video hieronder voor een impressie. Op het menu staan als vanouds: schrijvers die voorlezen uit eigen werk, zang, muziek, filmpjes en dat alles met als thema de liefde. Voor Nederland staan geprogrammeerd: Remco Campert, Antjie Krog, Ramsey Nasr, Cees Nooteboom, Jan Siebelink en Manon Uphoff. De karavaan trekt langs de schouwburgen van Amsterdam, Groningen, Arnhem, Eindhoven, Enschede en Heerlen. Mijn stad (Tilburg) wordt dit jaar voor het eerst overgeslagen, tot groot ongenoegen van velen. De voorstelling in Eindhoven (23 februari) is een alternatief. Op de website van Behoud de Begeerte vind je alle speeldata voor Nederland.

In Vlaanderen heeft de karavaan voor één keer de naam Chagrin d'Amour. Optredende schrijvers en artiesten luchten hier hun hart over het gedoe, de ingewikkelde toestanden, het bodemloze verdriet, de onvervulde verlangens, de knagende pijn, de striemende haat, het subtiele getreiter, de paranoia, de jaloezie, het verraad, ... kortom: alles wat mensen elkaar in naam der liefde aandoen. De speeldata voor Chagrin d'Amour vind je hier. Zelf ga ik de voorstelling in Antwerpen bezoeken, een wel héél prettige manier om dat vreselijke straatcarnaval in Tilburg te onvluchten.

Tweeteratuurprijs

NRCboeken schreef 8 januari een wedstrijd uit: Twitter een roman, win een nieuwjaarsgeschenk. De opdracht was een (klassieke) Nederlandse roman zo spits mogelijk samen te vatten. Er volgden schitterende inzendingen:

• Anne@Kitty: Hey, how r u? Is saai hier in 8rhuis. Omg! Iemand add! Brb, xx (Het achterhuis van Anne Frank)
• Ik walg van de ledigheid van de laatste dagen van het jaar. Nu RT ik zelfs mezelf. RT @fritsvanegters Als het maar niet onopgemerkt blijft (De avonden van Gerard Reve)
• @Koekebakker RIP RT @Bavink @Hoyer @Koekebakker Fuck, hoor net dat Japi verstorven is. RIP. PLz RT. #sarphatistraat (De uitvreter van Nescio)

Inmiddels is de uitslag bekend. Winnaar werd Bas Jongenelen. Hij vatte Karel ende Elegast als volgt samen in een ultrakort twitterbericht:

@Elegast Kom Eggeric doodslaan #Ingelheim

Geweldige vondst. Geweldige leraar ook die Bas. Dat weet ik omdat ik onlangs bij hem een module historische letterkunde volgde. Bas, gefeliciteerd! Misschien is zo'n verkorting ook een aardige suggestie voor de hoeveelheid teksten die studenten voor jouw literatuurlijst moeten doornemen?

Sprakeloos

Sprakeloos van Tom Lanoye, prachtig boek en ik heb het net uit. Ik zou hier een recensie kunnen schrijven, maar er zijn mensen die daar meer tijd voor hebben en dat ook nog eens uitstekend doen. Kijk maar eens hier, of hier of hier of hier.

Wat mij verbaasde is dat de scène waarin de hoofdfiguur uit de kast komt, ondersteboven in het boek zit: de wereld op zijn kop gezet. Vreemde ervaring om tijdens het lezen te moeten ontdekken hoe je je boek zo moet draaien en erdoorheen bladeren tot het weer een logisch verhaal wordt. Een fantastische vondst om de verwarring weer te geven, vond ik. Totdat ik ontdekte dat dat alleen in mijn exemplaar zo was: ik heb een misdruk gekocht.

Dat overkomt me vaker. Een paar jaar geleden kocht ik een boek waarin een bepaald hoofdstuk 'stilte' heette. Die pagina's waren in mijn exemplaar leeg. En ook bij dat boek heb ik getwijfeld of het de bedoeling was, of een ongelukje van de boekbinder. Het was een misdruk.

En net als bij dat boek met dat zwijgende hoofdstuk twijfel ik nu of ik dit misexemplaar moet koesteren, of toch maar heel snel ruilen voor een exemplaar waarin de pagina's wel allemaal netjes dezelfde richting in wijzen. Ik ben er nog niet uit.

Weer een dichter dood

Simon Vinkenoog is dood. Hij is net geen éénentachtig jaar geworden. Hij stierf een zachte dood en waarschijnlijk is hem veel leed (ten gevolge van een hersenbloeding en een beenamputatie) bespaard gebleven.

Er is een online condoleanceregister voor hem geopend. Enkele opmerkingen daar typeren Vinkenoog:
- Zweef Zacht Zimon!
- met een been buiten het graf...
- Dag lief voorbeeld van me, ambassadeur en boegbeeld van de hippietijd.

In mijn fotoalbum vond ik enkele foto's van hem uit de jaren Tachtig. Ze zijn gemaakt tijdens een Zestiger Jaren evenement op de Korte Heuvel in Tilburg. Simon Vinkenoog is te zien met Johny van Doorn (Johny The Selfkicker) en zijn vrouw Edith Ringnalda. Plaatselijke dorpsgek 'Rooie Stien' (inmiddels ook overleden) pikte tijdens het evenement de microfoon en weigerde die terug te geven aan Vinkenoog omdat ze beweerde beter te kunnen dichten dan hij. Simon kon daar hartelijk om lachen.

Leo Vroman

Toen ik vorig jaar vakantieboeken wilde aanschaffen, viel mijn oog op een nieuwe dichtbundel van Leo Vroman. Mijn eerste gedachte: een nieuwe bundel? Leeft hij nog dan? In 1986 heb ik hem ontmoet toen hij onze gast was op de Nacht van het Boek, waar ik in de organisatie zat. Hij was toen al ver in de zeventig (zie foto hiernaast). Als hij nu nog leefde, dan moest hij wel honderd zijn.

Groot was de verrassing toen ik om de boekentafel heen liep en de titel van die bundel las: 'Nee, nog niet dood'. Alsof hij mijn verbazing gehoord had en antwoordde met die titel. Natuurlijk heb ik de bundel meteen gekocht. Prachtige gedichten over de dood, de liefde, het niet meer vlekkeloos functionerende lichaam, maar bovenal gedichten die een haast genezende positieve rust uitstralen.

Deze week zag ik een documentaire over hem op TV 'Soms is liefde eeuwig'. Dezelfde rust, positieve levensinstelling en onangst voor de dood straalt van deze documentaire af. Via deze link bij uitzending gemist is hij alsnog te bekijken.

Het vak van leraar kapotgemaakt?

NRC/Handelsblad heeft deze weken een rubriek over de centrale examens van het voortgezet onderwijs. Een verkorte versie daarvan staat op een speciaal examenblog . Leerlingen, journalisten, leraren en ex-leraren komen aan het woord over het examen van die dag. Ex-leraar en literair auteur Jan Siebelink gebruikte op 29 mei de hem geboden ruimte om zijn ongenoegen over onderwijsvernieuwingen te uiten. Slechts één alinea van zijn tekst bevat het gevraagde commentaar op het VMBO-examen Frans. Zijn bijdrage aan het examenblog kreeg dan ook als titel: 'Vak van leraar kapot gemaakt'.

De schaalvergroting in het onderwijs leidt volgens hem tot anonieme scholen met een vergadercultuur, clusterleiders en 'projecten kwaliteit'. Hij schreef: "De enige mensen die op een school iets te zoeken hebben zijn docenten en leerlingen. Ja, en een rector, twee conrectoren en een roostermaker". Maar ook: "De MAVO, een mooie kleinschalige school moest plaatsmaken voor het VMBO-t, gehuisvest op grootschalige scholengemeenschappen waar de kinderen verzuipen door gebrek aan aandacht en structuur". En: "de passie is uit veel leraren verdwenen. Hun vak is hun afgepakt.(...) Ik weet niet of we die wond ooit weer dichtkrijgen".

Afgelopen donderdag hadden wij in ons literair café de schrijver L.H. Wiener te gast. Bij de bespreking van zijn boek 'Nestor', haalde ook hij fel uit naar het huidige onderwijs. Volgens hem: "weet bijna geen leraar zonder kleerscheuren het einde te halen". Zie onderstaand filmpje dat ik tijdens die avond van hem maakte. Wiener is door NRC/Handelsblad gevraagd a.s. woensdag het HAVO-examen Engels te bespreken. Zijn bijdrage verschijnt op donderdag 4 juni (i.t.t. wat hij in het filmpje zegt) zowel in de papieren NRC als op het examenblog van diezelfde krant.

Examens

Het is wat stil op dit blog. Dat heeft alles te maken met examens en tentamens. Mijn leerlingen hebben hun schoolexamens afgerond en ik heb veel tijd doorgebracht met de correctie daarvan.

A.s. maandag beginnen voor de leerlingen de centrale examens. Maar ook ik zelf mag a.s. vrijdag een tentamen literatuurbeschouwing afleggen bij Fontys.

Hoewel ik het onderwerp van dat examen boeiend vind, is het bestuderen van de stof dat allerminst. Ik heb de hoeveelheid werk gruwelijk onderschat. Zo'n zestien wetenschappelijke artikelen over de literatuur van 1830 tot nu. Voor en in de meivakantie heb ik alle artikelen doorgenomen, nu buig ik me over het maken van uittreksels en schema's. En dat is geen sinecure.

Ik verbaas me over de schrijfstijl van deze literatuurwetenschappers, hoe erbarmelijk ik die vind. Hoe komt het toch dat mensen die schrijven over prachtige literatuur, zelf zo'n vreselijke schrijfstijl hebben? Ellenlange zinnen, moeilijke woorden die in elk artikel ook weer nét iets anders betekenen, gezien de uitgebreide definities daarvan. In verschillende artikelen steeds de opmerking dat dat en dat hier niet verder behandeld kan worden gezien de beperktheid van dit onderzoek. Schrijf dat dan niet op, denk ik dan. Val mij niet lastig met wat je allemaal niet doet en beperk je tot wat je wél doet. En waarom niet wat meer je best doen op een prettig leesbaar taalgebruik? Wetenschap hoeft toch niet in te houden dat je zo moeilijk mogelijk schrijft?

Maar ook de inhoud is niet overal boeiend. Sommige artikelen lijken bijna uitsluitend te gaan over terminologie, het indelen in stromingen, de markeringslijnen daartussen en het reageren op anderen die daar net iets anders over denken en dat alles in woorden waarbij ik elke derde pagina weer in een woordenboek of het internet op moet duiken. Ik weet weer waarom ik geen wetenschapper heb willen worden.

Ik voel met mijn leerlingen mee deze dagen. Ik hoop dat de schrijvers van de stof die zij moeten doornemen beter schrijven dan de auteurs wiens geschriften ik nu door moet ploegen.

Saint Amour

Volgende week gaat de literaire karavaan Saint Amour van: 'Behoud de begeerte' weer langs Nederlandse theaters. Wil je eens op een andere manier van literatuur genieten, dan MOET je hier heen.

Voor iemand die er nooit geweest is, is het moeilijk uit te leggen wat je op zo'n avond meemaakt. Ik doe een poging: in een flink tempo wordt het podium afwisselend bevolkt door voorlezende schrijvers, toneelspelers, tangodansers, muzikanten, poëten en ander naar liefdehunkerend of de liefdebeschrijvend volk.

En in 2009 is er ook een feestje vanwege het vijfentwintigjarige bestaan van Behoud de Begeerte, een vereniging zonder winstbejag, zoals dat in Vlaanderen heet. Zonder winstbejag de begeerte proberen te behouden. Mooi toch!

Na afloop van de vorige Saint Amour, sprak ik Luc Coorevits, organisator van deze avonden. Hij vertelde dat Saint Amour in België al maanden van tevoren is uitverkocht, terwijl de karavaan in Nederland maar matigjes publiek trekt. Het programma is in Nederland te zien in Enschede, Breda, Utrecht, Rotterdam, Leeuwarden, Kerkrade, Amersfoort, Arnhem en Tilburg. Kijk hier voor de uitgebreide speellijst Nederland.

De Rotterdamse Schouwburg plaatste op Youtube een filmische indruk van de komende Saint Amour. Ga erheen, laat je verrassen en geniet van al het moois dat literatuur in al zijn verschijningsvormen je te bieden heeft.

Korandiscussie n.a.v. Youtubefilmpje

Verrast was ik toen er vanochtend plots agressieve reacties op een Youtube-filmpje van mij over Kader Abdollah waren geplaatst. Het filmpje was al maanden oud. Het is er een in een serie die ik maakte voor het literair café in Tilburg i.k.v. het thema 'literatuur en (on)geloof'.
Ik onderhoud voor dit literair café de website, een weblog en denk mee over de thema's en de schrijvers die we gaan organiseren.

Het thema dat we dit jaar hebben is 'Literatuur en (on)geloof'. Met elke schrijver die bij ons te gast is, houd ik een mini-interview van twee vragen: hoe ging het vanavond? en: bent u gelovig? Ik sprak met Stefan Brijs, met Marjolein Februari, met Fouad Laroui, met Herman Beck, met Willem-Jan Otten en met Kader Abdollah. En al die filmpjes plaatste ik op Youtube.

Ik begreep niet waarom de reageerder (Romanticlown) zo agressief reageerde op een zo onschuldig filmpje (er zijn filmpjes van recentere datum waar je als moslim terecht boos over kunt worden ;-(. Totdat ik even wat ging googlen en het begreep: de geplande Koranvertaling door Kader Abdollah is deze week uitgekomen. De agressieve reactie was niet gericht naar mijn filmpje, maar naar Kader en zijn Koranvertaling.

Ik reageerde onmiddellijk en kreeg een paar uur later zelfs bijval van een ander die Abdollah een held noemde omdat hij een leesbare Koranvertaling had geschreven. Ik blijf echter twijfelen of het wel slim is om te reageren op dit soort ongenuanceerde reacties en of het ergens toe leidt... Reacties?